Nowy porządek świata: władza ponad demokracją

Wbrew wszelkim standardom politycznym i zasadom, które przez lata stanowiły fundament relacji międzynarodowych, coraz częściej obserwujemy działania, które jeszcze niedawno uznano by za niedopuszczalne. Jednym z takich przykładów była wizyta Karola Nawrockiego w Budapeszcie, gdzie pojawił się u boku Wiktora Orbána. Choć wydarzenie to nie przebiło się szeroko do mediów, jego znaczenie wpisuje się w znacznie większy proces, który obecnie kształtuje globalną scenę polityczną.

Kilka dni przed wyborami na Węgrzech bezpośrednie wsparcie dla Orbána popłynęło ze strony Stanów Zjednoczonych, a konkretnie od Donalda Trumpa, który przekazał swoje poparcie poprzez transmitowaną rozmowę telefoniczną. Równolegle pojawił się także głos wiceprezydenta JD Vance’a, który osobiście udał się do Budapesztu, by wzmocnić przekaz polityczny. Wszystko to działo się na krótko przed wyborami, które – według dostępnych prognoz – mogą zakończyć się porażką Orbána nawet na poziomie około 20% różnicy.

Propaganda zamiast rzeczywistości

Wystąpienia JD Vance’a w Budapeszcie pokazują mechanizm dobrze znany również z innych krajów. Narracja oparta na osobistych anegdotach, emocjach i uproszczeniach ma przykryć rzeczywisty obraz sytuacji społeczno-ekonomicznej. Padają opowieści o „doskonałym systemie wsparcia dla rodzin” i „świetnych warunkach życia”, mimo że fakty często temu przeczą.

Ten schemat nie jest nowy. W Polsce w okresie rządów PiS, przy inflacji sięgającej niemal 20%, równolegle budowano przekaz o „dynamicznym rozwoju i dobrobycie”. Media podporządkowane politycznie tworzyły alternatywną rzeczywistość, w której problemy ekonomiczne i społeczne były marginalizowane lub ignorowane.

Sojusze ponad granicami

Szczególnie niepokojący jest fakt, że wsparcie dla Orbána wpisuje się w szerszy układ geopolityczny. W praktyce działania Rosji i części elit politycznych w Stanach Zjednoczonych zaczynają układać się w spójny schemat interesów. W tej logice granice państw tracą znaczenie – liczy się wpływ i kontrola.

Symbolicznym momentem tej zmiany była sytuacja na Alasce, gdzie Donald Trump przyjął Władimira Putina, rozwijając przed nim „czerwony dywan”. Wydarzenie to wielu obserwatorów określa jako początek nowego podziału świata – swoistej „nowej Jałty”, w której ustalane są strefy wpływów.

W tym układzie Europa Środkowo-Wschodnia – w tym Polska, Mołdawia, Rumunia, Słowacja oraz państwa bałtyckie – może znaleźć się w obszarze wpływów rosyjskich, przy milczącej akceptacji części amerykańskich elit politycznych.

Politycy jako narzędzia wpływu

W tej układance szczególną rolę odgrywają konkretni liderzy i ugrupowania. Wiktor Orbán, Robert Fico, Karol Nawrocki, a także postacie takie jak Calin Georgescu w Rumunii, funkcjonują jako elementy szerszej strategii. Podobną funkcję pełnią partie takie jak:

• AfD w Niemczech
• FPÖ w Austrii
• Rassemblement National we Francji
• Lega we Włoszech

Nie zawsze są one otwarcie powiązane z jednym ośrodkiem wpływu. Często deklarują różne orientacje polityczne, ale ich działania prowadzą do jednego efektu: osłabienia struktur demokratycznych i integracyjnych, zwłaszcza Unii Europejskiej.

Świat jako gra o wpływy

Współczesna polityka coraz mniej przypomina spór ideowy. Nie chodzi już o systemy, wartości czy prawa człowieka. Te elementy stają się jedynie narzędziami w większej grze. Liczy się kontrola nad obszarami wpływu i zasobami.

W tej logice świat dzieli się na trzy główne centra:

• Stany Zjednoczone
• Rosja
• Chiny

Pozostałe regiony mają pełnić rolę zaplecza gospodarczego i politycznego. Europa, jeśli pozostanie podzielona, stanie się jedynie przedmiotem tej gry.

Europa na rozdrożu

W obliczu tych procesów pojawia się fundamentalne pytanie o przyszłość Europy. Czy pozostanie zbiorem rywalizujących państw narodowych, czy też zdecyduje się na głębszą integrację?

Idea stworzenia jednego organizmu politycznego – często określanego jako Stany Zjednoczone Europy – przestaje być abstrakcją. W świecie wielkich bloków tylko duże, zintegrowane struktury mają realną siłę gospodarczą i polityczną.

Jednocześnie nie oznacza to rezygnacji z tożsamości kulturowej. Język, tradycja i historia mogą współistnieć z ponadnarodową strukturą, tak jak ma to miejsce w innych częściach świata.

Wybór, który zadecyduje o przyszłości

Wsparcie udzielone Orbánowi przez Donalda Trumpa i JD Vance’a nie jest przypadkowe. To element szerszej strategii, której celem jest przekształcenie obecnego ładu międzynarodowego.

W najbliższych dniach wybory na Węgrzech mogą pokazać, czy społeczeństwo zaakceptuje ten kierunek, czy też zdecyduje się na zmianę. W grze są nie tylko losy jednego kraju, ale także przyszłość całego regionu.

Jedno jest pewne: współczesna polityka coraz mniej opiera się na wartościach, a coraz bardziej na brutalnej kalkulacji wpływów i interesów. To od decyzji społeczeństw zależy, czy ten trend zostanie zatrzymany.