Francja: młode pokolenie i zmiana kierunku wartości

Minęło już 120 lat od przyjęcia ustawy o oddzieleniu kościołów od państwa, która przez dekady była jednym z fundamentów Republiki Francuskiej. Mimo tego w ostatnich latach widać wyraźne przesunięcie postaw – szczególnie wśród młodych ludzi, gdzie słabnie przywiązanie do zasad neutralności światopoglądowej państwa.

Z najnowszego badania przeprowadzonego przez ośrodek IFOP dla Fundacji im. Jeana Jauresa wynika, że dziś 65 proc. obywateli popiera świecki model państwa. Dla porównania, w 1989 roku było to 61 proc. – co może sugerować ogólną stabilność lub nawet lekki wzrost akceptacji tych zasad w całym społeczeństwie.

Sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy spojrzymy na młodsze pokolenie. W grupie wiekowej 18–24 lata poparcie spada do 58 proc., podczas gdy w 1989 roku wynosiło aż 71 proc.. To wyraźny sygnał zmiany kierunku myślenia młodych ludzi.

Zjawisko to wpisuje się w szerszy trend związany z rosnącą rolą religii w życiu części młodzieży. Pod koniec 2025 roku IFOP opublikował dane dotyczące zmian w praktykach religijnych wśród muzułmanów. Wynika z nich, że właśnie młodzi ludzie najszybciej przyjmują bardziej rygorystyczne postawy.

Szczególnie wymowny jest fakt, że 57 proc. badanych w wieku 15–24 lata uważa, że przestrzeganie zasad islamu jest ważniejsze od dostosowywania się do francuskiego ustawodawstwa.

To pokazuje wyraźne napięcie między zasadami państwa a przekonaniami części młodego pokolenia – i rodzi pytanie, czy dotychczasowy model społeczny Francji utrzyma swoją spójność w kolejnych dekadach.