Ukraina: duchowni pod nadzorem służb

W najnowszej publikacji ukraiński historyk Roman Skakun pokazuje coś, co jeszcze niedawno brzmiałoby jak teoria spiskowa, a dziś… jak bolesna, postsowiecka codzienność. Autor udowadnia, że Rosyjska Cerkiew Prawosławna przez długie dekady nie tylko działała w cieniu państwa, ale była wręcz ściśle zarządzana przez radzieckie służby bezpieczeństwa.

Rosyjska Cerkiew Prawosławna przez dziesięciolecia była głęboko infiltrowana i kontrolowana przez radzieckie służby bezpieczeństwa – i to nie metaforycznie. Historyk, korzystając z odtajnionych dokumentów NKWD, MGB i KGB, pokazuje, że niemal cała cerkiewna hierarchia była uwikłana w system raportowania, inwigilacji i współpracy z aparatem państwowym.

Skakun podkreśla, że duchowni mieli nie tylko przekazywać informacje o nastrojach wiernych. Władza oczekiwała od nich udziału w propagandzie ateistycznej i obserwowania innych wspólnot religijnych. Czyli – religia po stronie władzy, ale tylko wtedy, gdy służyła celom władzy.

Najbardziej absurdalne jest jednak to, że instytucja, o której mowa, nigdy się z tą przeszłością nie rozliczyła. Jak podaje tekst: „Z całego episkopatu jedynie pojedynczy biskupi otwarcie przyznali się do agenturalnej przeszłości.”

W skrócie: duchowość kontrolowana przez tajne służby, hierarchowie pełniący funkcję informatorów, a na końcu – cisza i brak refleksji. Świat Absurdów jak malowany.